Ακολουθεί άρθρο του φοιτητή Φιλολογίας Ιωάννη – Αλκιβιάδη Μιχάλαρου.
Σημαντικότατο εφόδιο ζωής για την κοινωνία που ζούμε, είναι να είμαστε ενημερωμένοι. Και ακόμα πιο ορθά, σωστά ενημερωμένοι. Το πρόβλημα όμως, είναι ότι στην πορεία ίσως και να πληγωθούμε με αυτά που αντικρίζουμε, αφού στις ειδήσεις, στις εφημερίδες, στο ίντερνετ, στην καθημερινότητά μας, συνέχεια ακούμε για προβλήματα. Πολλά προβλήματα. Ζούμε σε μία εποχή όπου η ενημέρωσή μας έχει να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με δολοφονίες, πολέμους, την εγκληματικότητα και βία που ασκούν ανήλικοι, για τη φτώχεια και την ανεργία που συνεχώς αυξάνονται, για ρατσιστικές επιθέσεις και για πολλά ακόμα. Αυτά, δεν είναι άλλα από τα προβλήματα των σύγχρονων κοινωνιών. Και δυστυχώς σε πολλές πτυχές της ζωής μας αντικρίζουμε και οι ίδιοι με τα μάτια μας αυτά τα προβλήματα, ή στη χειρότερη περίπτωση, ερχόμαστε αντιμέτωποι με αυτά. Στην Ελλάδα του 2025 λοιπόν, αυτά τα προβλήματα έχουν γίνει κομμάτι της ζωής μας. Όμως, πάντοτε, και όσο μπροστά μας κι αν είναι, εμείς τα εξετάζουμε από μακριά, τα βλέπουμε γενικά, μένοντας παθητικοί και μέσα στην αδράνεια. Τόσο γενικά, όπως ακριβώς τα διδαχθήκαμε και στο σχολείο. Όλοι μιλάνε για βία, για εγκληματικότητα, για μοναξιά, άγχος και για άλλα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας που ταλανίζουν την εποχή μας (όπως θα ήθελε να γράψουμε και ένας εξεταστής πανελλαδικών εξετάσεων), χωρίς όμως να ενδιαφέρονται περεταίρω για τα θέματα αυτά και να προσπαθούν να αλλάξουν την κατάσταση. Σημασία έχει με άλλα λόγια να δούμε λίγο πιο ειδικά τα θέματα αυτά, να τα εξετάσουμε και να εξάγουμε τα συμπεράσματά μας για το πώς και το γιατί συμπεριφέρεται έτσι ο σύγχρονος άνθρωπος. Γιατί λοιπόν ο άνθρωπος έγινε επιθετικός; Γιατί έμαθε να προσπερνά τον άστεγο συνάνθρωπο που βρίσκεται στον δρόμο του και δεν τον πονά; Γιατί έχει ξεπέσει ηθικά; Ας εξετάσουμε λοιπόν λίγα από τα τόσα πολλά προβλήματα του ανθρώπου σήμερα, καθώς και ποιοί παράγοντες τα προκαλούν.
Η παιδική εγκληματικότητα και βία:
Καθημερινά ακούμε στις ειδήσεις για ανήλικα παιδιά τα οποία παραβιάζουν τους νόμους, ασκούν βία μεταξύ τους και διαπράττουν ληστείες, κλοπές, ενώ δεν είναι και σπάνια η συμμετοχή τους σε οργανώσεις εμπορίας ναρκωτικών (δε θα αναφερθώ στη βία και στο bulling στα σχολεία). Ο άνθρωπος αυτά τα βλέπει, αλλά όπως είπαμε λόγω της αδράνειάς του (που σε αυτό – κακά τα ψέματα – συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό η τεχνολογία), κάθεται και κοιτάζει αυτή την κατάσταση, αυτόν τον ξεπεσμό της κοινωνίας μας χωρίς να ενεργεί, ίσα – ίσα που μπορεί να πέσει μέχρι και θύμα αυτών των ανηλίκων χωρίς καν να μιλήσει. Αξιοσημείωτο πάντως, είναι ότι αυτά τα παιδιά που διαπράττουν όλα αυτά – που ορισμένοι θα τα αποκαλούσαν και «αλήτες» – τα βλέπουμε να συναθροίζονται με τις παρέες τους σε απομονωμένα σημεία, βράδυ συνήθως, σε παιδικές χαρές τις περισσότερες φορές, εκεί όπου φυσικά προβαίνουν και σε καταστροφή της δημόσιας περιουσίας. Και αντί να κοιτάξουμε το πρόβλημα στα μάτια, αντί να δούμε γιατί τα παιδιά αυτά συμπεριφέρονται έτσι και βανδαλίζουν, κλέβουν και αλληλοσυγκρούονται, εμείς ως Έλληνες τα λέμε αλητόπαιδα και τα αφήνουμε στο κοινωνικό περιθώριο. Αντί να σκεφτούμε ότι όλα αυτά είναι παιδιά που μεγάλωσαν χωρίς τους γονείς τους λόγω ενός χωρισμού πιθανώς ή λόγω απουσίας του ενός γονιού για τον οποιοδήποτε λόγο, αντί να σκεφτούμε ότι αυτά τα παιδιά είναι παιδιά οικονομικών μεταναστών που οι γονείς τους δεν τους έδωσαν καμία σημασία γιατί δούλευαν νυχθημερόν και εν τέλει κατέληξαν παρατημένα στους δρόμους, αντί να σκεφτούμε ότι απλά επιζητούν την προσοχή του κόσμου, αυτήν ακριβώς που δεν τους έδωσαν οι γονείς τους όταν έπρεπε, και γι’ αυτό πάνε και στις παιδικές χαρές (γιατί απλά προσπαθούν να βρουν τα χαμένα τους παιδικά χρόνια εκεί), εμείς καθόμαστε και συνεχίζουμε να τα κρίνουμε. Δηλαδή θα μου πείτε δεν φταίνε αυτά; Όχι, κατά τη γνώμη μου δε φταίνε. Το μόνο που χρειάζεται είναι αγάπη στο σπίτι τους και οικογένειες με όλα τα μέλη της να είναι εκεί. Και αφού στην οικογενειακή αγάπη και στοργή αποτύχαμε, τουλάχιστον ας προσπαθήσει το κράτος και ο κάθε δήμος να μειώσει αυτά τα φαινόμενα. Και… κακά τα ψέματα, τα σεμίναρια στα σχολεία μόνο καλό δεν κάνουν. Όλοι ξέρουμε πως τις συμβουλές, χρειάζεται να τις ακούσουν οι γονείς.
Άγχος, καταπίεση, προβλήματα:
Ο άνθρωπος πλέον είναι βεβαρυμμένος με τόσες ασχολίες, οι οποίες του δημιουργούν άγχος, ψυχικά και σωματικά προβλήματα. Ένας μέσος Έλληνας για παράδειγμα, έχει τουλάχιστον δύο δουλειές για να μπορέσει να επιβιώσει και σε καθημερινή βάση σκέφτεται το πώς θα πληρώσει τη δόση του ηλεκτρικού, το νοίκι, πώς θα ζήσει την οικογένειά του. Γι’ αυτό και πλέον προσπαθεί να βρει τρόπους διαφυγής από την καθημερινότητα θα έλεγα και λιγότερο τρόπους διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Αυτό, σχετίζεται άμεσα με τα ήθη και τον τρόπο ζωής της εποχής μας, καθώς, χωρίς να το καταλαβαίνουμε φυσικά, αλλά ακόμα και σήμερα όπου η «παλιά» παράδοση είναι εν μέρει παραγκωνισμένη, εμείς φτιάχνουμε μια νέα, δικιά μας παράδοση. Και ιδού οι αποδείξεις: τα παιδιά των ημερών μας, συνηθίζουν όταν γυρνάνε από πολυήμερες σχολικές εκδρομές να καίνε το πανό της εκδρομής τους, να χορεύουν γύρω του και να τραγουδάνε, να πετάνε δυναμιτάκια κλπ. Σα να βρισκόμαστε σε αφρικανική τελετή ένα πράγμα. Και αυτό δε γίνεται από έναν, γίνεται από πολλούς και έχει αποκτήσει επαναλαμβανόμενη μορφή. Συνεπώς, έχουμε ένα νέο έθιμο! Ακόμη, σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, κυρίως στη Μακεδονία, γνωστά είναι τα λεγόμενα έθιμα του Δωδεκαημέρου, όπου σα να είναι Απόκριες οι άνθρωποι μασκαρεύονται και με κουδούνια ζωσμένα γύρω τους προσπαθούν να διώξουν το κακό πριν τον ερχομό της νέας χρονιάς. Τα κουδούνια ως γνωστόν, διώχνουν το κακό μέσω του θορύβου. Αυτό όμως, γινόταν μια συγκεκριμένη εποχή. Στις μέρες μας, Χριστούγεννα, Πάσχα, αλλά και Δεκαπενταύγουστο σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας τρόπος εκτόνωσης των ανθρώπων είναι τα βεγγαλικά, τα οποία φωτίζουν όλον τον ουρανό για λίγα λεπτά (κατά την αλλαγή της νέας χρονιάς, κατά το άκουσμα του «Χριστός Ανέστη» κλπ) και έπειτα η ησυχία επανέρχεται. Ο θόρυβος δηλαδή των βεγγαλικών, ταιριάζει με τον θόρυβο από τα κουδούνια των μασκαρεμένων της Μακεδονίας, και αντίστοιχα οι νέοι ξεσπούν καίγοντας τα πανό, αφού κι αυτοί είναι καταπιεσμένοι με μαθητικές και μη υποχρεώσεις από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Γιατί όμως συμβαίνουν όλα αυτά; Απλούστατα, γιατί ο σύγχρονος άνθρωπος στη σύγχρονη κοινωνία όπου ζει, ασυναίσθητα όπως και οι πρόγονοί του, προσπαθεί να διώξει το κακό αλλά και τα προβλήματά του. Και φυσικά αυτό γίνεται σε εντονότερη μορφή από παλαιότερα, αφού η ζωή κακά τα ψέματα, έγινε δυσκολότερη, συνθετότερη και πιο απαιτητική.
Άλλα φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας
Η φτώχεια «έχει χτυπήσει κόκκινο». Η ανεργία που υποτίθεται ότι μειώθηκε, έρχεται αντιμέτωπη με την υποστελέχωση σε όλον τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Μήπως φταίνε οι κακές συνθήκες εργασίας; Μήπως φταίει ο ίδιος ο άνθρωπος που υποτίμησε την ίδια του τη δουλειά; Ό, τι και να φταίει πάντως, το πρόβλημα είναι ένα. Ότι ο άνθρωπος σήμερα παραπονιέται. Παραπονιέται για τα πάντα. Για τον πόλεμο, τη φτώχεια, την ανεργία, τους φόρους… Κι όμως παρά τα παράπονά του, η κατάσταση δεν αλλάζει. Και δεν αλλάζει, αφού ο κάθε ένας από εμάς σήμερα σκέφτεται ότι αν γίνει πόλεμος μπορεί ένας πύραυλος να του καταστρέψει την περιουσία, μπορεί να καταλήξει φτωχός και άνεργος και να χρωστάει λεφτά. Σκέφτεται μόνο τον εαυτό του και κανέναν άλλον. Δε σκέφτεται ότι κι ο διπλανός του μπορεί και αυτός κάποια στιγμή να πληγεί από έναν πόλεμο, να του πάρει το σπίτι η τράπεζα και να χάσει τη δουλειά του. Ο εγωισμός, η αλαζονεία, ο ναρκισσισμός και η μισαλλοδοξία, λοιπόν, είναι μερικά ακόμα προβλήματα της εποχής μας. Και καθώς ο άνθρωπος σταμάτησε να σκέφτεται και να πονά τον διπλανό του, αποξενώθηκε. Έμεινε μόνος του στις τσιμεντουπόλεις, όπου οι παγωμένες και απρόσωπες σχέσεις κυριάρχησαν. Η μοναξιά έγινε κομμάτι της θλιβερής του καθημερινότητας.
Θα μπορούσαμε να γράφαμε ολόκληρο βιβλίο για αυτά τα θέματα. Θα μπορούσαμε επίσης να θίξουμε θέματα όπως η περιβαλλοντική κρίση, οι ρατσιστικές επιθέσεις, οι γυναικοκτονίες, κλπ. Όμως, θα αρκεστώ σε αυτά τα λίγα, κυρίως λόγω έλλειψης χώρου, και στο Β’ μέρος του άρθρου θα γίνει μία προσπάθεια να δοθεί μία εξήγηση γιατί συμβαίνουν όλα αυτά στις μέρες μας, κάνοντας φυσικά και μία σύνδεση με τα Μέγαρα.
