Ακολουθεί άρθρο γνώμης του Αντώνη Υψηλάντη, εκδότη και πολιτευτή με το ΠΑ.ΣΟ.Κ – ΚΙΝ.ΑΛ. B’ Δυτικής Αττικής με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Το πρώτο κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς πλησιάζει. Για τα παιδιά, η επιστροφή στο σχολείο θα έπρεπε να σημαίνει χαρά, προσμονή, καινούργιες γνώσεις και νέες εμπειρίες. Για χιλιάδες γονείς, όμως, συνοδεύεται από έναν ακόμη πονοκέφαλο: έναν λογαριασμό που κάθε χρόνο γίνεται βαρύτερος.
Σχολικές τσάντες, τετράδια, κασετίνες, γραφική ύλη, βοηθήματα, αθλητικά είδη, ρούχα και παπούτσια συνθέτουν έναν μακρύ και ακριβό κατάλογο. Και αυτά είναι μόνο η αρχή.
Ακολουθούν τα έξοδα για ξένες γλώσσες, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, μετακινήσεις, εκπαιδευτικές επισκέψεις και, σε πολλές περιπτώσεις, πρόσθετη μαθησιακή υποστήριξη. Ακόμη και για ένα παιδί του Δημοτικού, το κόστος μπορεί να γίνει δυσβάσταχτο, ιδιαίτερα όταν στην οικογένεια υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά.
Και κάπου εδώ γεννάται ένα ουσιαστικό ερώτημα: Υπάρχει πράγματι δωρεάν Παιδεία;
Τυπικά, η δημόσια εκπαίδευση παρέχεται δωρεάν. Στην πραγματικότητα όμως, ένα σημαντικό μέρος του κόστους της μόρφωσης των παιδιών έχει μεταφερθεί στις πλάτες των γονέων.
Η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στο βιβλίο που διανέμεται δωρεάν ή στις ώρες που το παιδί βρίσκεται μέσα στη σχολική αίθουσα. Περιλαμβάνει όλα όσα χρειάζεται για να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα στη μαθησιακή διαδικασία, να καλλιεργεί τις δεξιότητές του, να μαθαίνει μια ξένη γλώσσα, να αθλείται, να έρχεται σε επαφή με τον πολιτισμό και να μη νιώθει ότι υστερεί απέναντι στους συμμαθητές του.
Όταν, όμως, η πρόσβαση σε όλα αυτά εξαρτάται από το πορτοφόλι της οικογένειας, τότε δεν μιλάμε για πραγματικά ίσες ευκαιρίες. Μιλάμε για μια εκπαίδευση πολλών ταχυτήτων, στην οποία άλλα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν και άλλα αναγκάζονται να στερούνται.
Η πραγματικότητα αυτή γίνεται ακόμη πιο σκληρή στη Δυτική Αττική, σε μια περιφέρεια εργατών, βιοπαλαιστών, χαμηλόμισθων, ανέργων και μικρομεσαίων επαγγελματιών.
Σε μια περιοχή όπου πολλές οικογένειες παλεύουν καθημερινά για να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος στέγασης, ενέργειας, καυσίμων και διατροφής, το άνοιγμα των σχολείων μετατρέπεται σε μία ακόμη μεγάλη οικονομική δοκιμασία.
Οι γονείς καλούνται να κάνουν συνεχώς υπολογισμούς και επώδυνες επιλογές: ποια σχολικά είδη θα αγοραστούν άμεσα και ποια θα περιμένουν τον επόμενο μισθό, ποια δραστηριότητα θα συνεχίσει το παιδί και ποια θα διακοπεί, αν μπορεί να ξεκινήσει ξένη γλώσσα ή αν αυτό θα επιβαρύνει υπερβολικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Κανένας γονιός δεν θα έπρεπε να βρίσκεται σε αυτή τη θέση. Και κανένα παιδί δεν πρέπει να στερείται εφόδια, γνώσεις και εμπειρίες επειδή η οικογένειά του δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να τα πληρώσει. Αυτό δεν είναι ιδιωτική υπόθεση κάθε σπιτιού. Είναι βαθιά κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα.
Η Πολιτεία οφείλει να εγγυηθεί στην πράξη τη δωρεάν και ισότιμη δημόσια εκπαίδευση. Με ουσιαστική ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος, στήριξη για την προμήθεια σχολικών ειδών, ενδυνάμωση του ολοήμερου σχολείου, δωρεάν πρόσβαση σε ξένες γλώσσες, αθλητισμό, πολιτισμό και ενισχυτική διδασκαλία μέσα στις δημόσιες δομές.
Παράλληλα, απαιτούνται στοχευμένα μέτρα για τις οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτες περιοχές, όπως η Δυτική Αττική.
Γιατί η ισότητα δεν επιτυγχάνεται όταν αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο τρόπο οικογένειες που ξεκινούν από εντελώς διαφορετική αφετηρία. Επιτυγχάνεται όταν δίνουμε περισσότερη στήριξη εκεί όπου υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες.
Το πρώτο κουδούνι πρέπει να χτυπά για όλα τα παιδιά με την ίδια ελπίδα και τις ίδιες δυνατότητες. Δεν μπορεί να σημαίνει χαρά για το παιδί και αγωνία για τον γονιό.
Δεν μπορεί το σχολείο να ανοίγει τις πόρτες του, αλλά η ακρίβεια να κλείνει τον δρόμο προς τη γνώση και τη δημιουργία.
Η Παιδεία δεν είναι «εμπόρευμα». Δεν είναι πολυτέλεια και δεν μπορεί να αποτελεί προνόμιο εκείνων που έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν περισσότερα.
Είναι κοινωνικό δικαίωμα και δημόσιο αγαθό.
Και η ευθύνη της Πολιτείας δεν εξαντλείται στη διανομή δωρεάν βιβλίων.
Κρίνεται στο αν κάθε παιδί, σε κάθε γειτονιά της Δυτικής Αττικής και ολόκληρης της χώρας, μπορεί να καθίσει στο ίδιο θρανίο, να αναπτύξει τις ίδιες δυνατότητες και να ονειρευτεί το μέλλον του χωρίς το εισόδημα των γονιών του να καθορίζει τα όριά του.
Σχολεία με ίσες ευκαιρίες. Οικογένειες με αξιοπρέπεια. Παιδιά χωρίς αποκλεισμούς.
Αυτό οφείλει να σημαίνει πραγματικά δωρεάν δημόσια Παιδεία.
Σας ευχαριστώ για την φιλοξενία
Αντώνης Γ. Υψηλάντης
